Gazali'den Çocuk Eğitimi Teknikleri

İslamda çocuk eğitimi nasıl olmalı ?

Yasemin
Gazali'den Çocuk Eğitimi Teknikleri

1/36

Selçuklu Devleti döneminin büyük İslam âlimlerinden biri olup aynı zamanda filozof, mutasavvıfı ve müderrisi olan İmam Gazzali'nin gerçek adı Hüccetü’l-İslâm Ebû Hâmid Muhammed bin Muhammed bin Muhammed bin Ahmed el-Gazzâlî et-Tûsîdir. 

2/36

O dönemlerde kaleme aldığı İslami eserlerden günümüze uzanan çok kıymetli bilgiler, pek çok Müslüman kimse için öğüt niteliğinde olmuştur. O dönemlerde öğretici konumunda olan İmam Gazzali'nin çocuk eğitmeye dair görüşleri, günümüzdeki birçok pedagoloji ilminin ulaşamayacağı kadar değerlidir.

3/36

Nedeni ise çocuk eğitiminde esas aldığı kriterin öncelik olarak Allah (c.c)'un razı olması yolunda rehberlik etmesidir. Nitelikli bir çocuk eğitimi için üzerinde durulan konu kadar o konuyu hangi üslup ve yöntemle ele alındığı da önemlidir. İmam Gazali'nin çocuk eğitim metotlarına baktığımızda ilk temel yapı taşlarının kişilik oluşumundaki evrede olduğu dikkat çekmektedir. 

4/36

Hatta daha çocuk doğmadan ahlaklı ve uygun bir eş seçimine dikkat edilmesi gerektiğinin önemine dair işaretlerde bulunmuştur. Daha sonrasında ise annenin yediği gıdaların çocuk üzerinde nasıl şekillendiği ile ilgilidir. Anne ve babanın dini bir hayat sürdürmesi, babanın haram kazançlardan kaçınıp eve helal para getirmesi gibi davranışlar doğrudan çocuğun karakterini de etkileyecektir.

5/36

İSLAM ALİMLERİNE GÖRE ÇOCUK EĞİTİMİ VE GELİŞİM DÖNEMLERİ

1. TUFULET (BEBEKLİK DÖNEMİ)

Arapçada 'tıfl' kelimesinin Türkçe karşılığı 'bebek' anlamına gelen tufulet dönemi, doğumun başlayıp sütten kesilme dönemine kadar ki evredir.

6/36

İslam alimlerinin bu dönem için anne ve babalara tavsiyeleri:

- Anlamı güzel bir isim bulmak ve bebeğe o ismi vermek

- Bebeğin cinsiyeti oğlansa sünnet ettirmek

- Hela süt ile bebeği beslemek

7/36

2. SABAVET (KÜÇÜK ÇOCUKLUK) DÖNEMİ

Daha çok kırsal alanlarda halk arasında kullanılmaya devam eden 'Sabi' kelimesi çocuk anlamına gelir. Süt emme dönemi bitmiş ama eğitim görecek duruma gelmeyen çocuklarda ön hazırlık amaçlı temel beceriler kazandırılır.

8/36

İslam alimleri bu evrede, çocukları bilgi ile boğmak yerine güzel edeb ve ahlakın kazandırılması üzerinde durmuştur. Sadece dini eğitime yönelik sevdirici alıştırmalar yapılabilir.

9/36

3. MÜMEYYİZ (İLERİ ÇOCUKLUK DÖNEMİ)

7 yaştan ergenliğe kadar olan evredir. Bazı dini vazifeler ve ahlaki yükümlülüklerin öğretilmesi gerekir. Ergen olmadan önce ilim öğretilmelidir. Bu evrede ahlaksızlığa ya da kötü bir alışkanlığa sebebiyet vermemk için anne ve babalar, güzel ahlak ve haya duygusunu öğretmelidir.

10/36

Çocuğa çok yemenin kötü bir şey olduğunu, edepli ve az yemenin iyi bir şey olduğu anlatılmalıdır. Yemekten önce ve sonra el yıkamanın sünnet olduğu öğretilmeli, yemeğe besmele ile başlanması gerektiği anlatılmalıdır. Yeme içme kadar önemli olan bir diğer konuda giyim kuşam olmakla beraber günümüzün en büyük sorunu olan israftan kaçınılmalıdır.

11/36

Pahalı ve marka kıyafet takıntısından uzak, sade ve bütçeye uygun kıyafet giyme sevdirilmelidir. Hayasızlığı ve azgınlığı arttıracak şarkıları dinletmemeli bunun yerine dini hikayeler anlatmalı ya da ilahiler dinletilebilir.

12/36

''Ne zaman çocukta güzel bir ahlak, iyi bir fiil görülürse, bundan dolayı çocuğu mükafatlandırmak, çocuğa ikramda bulunmak, çocuğu sevindirecek şekilde davranmak gerekir. Onu insanlar arasında bu fiilinden dolayı övmelidir.''

- İMAM GAZZALİ

13/36

PEYGAMBERLERİN ÇOCUK EĞİTİMİ METOTLARI

Peygamberlerin çocuk eğitimi konusunda göstermiş oldukları 15 bakış açısını sizler için sıraladık. İşte Peygamberlerin çocuk eğitiminde dikkat ettikleri hususlar...

14/36

1- Peygamberler çocuklarına kurduğu cümleleri, kendi hayatlarında yaşadığı örneklerden vermiştir.

15/36

2- Çocuklarını cennetin süsü ve Allahın bir nimeti olarak görmüşlerdir.

16/36

3- Çocuklarının yapamadıklarını değil yapabildiklerini göz önünde bulundururlardı.

17/36

4- İstenmeyen bir davranış sergilendiği zaman onlara öfkeli olmayıp, tatlı dilli davranmışlardır.

18/36

5- Çocuklarda hiçbir şekilde kıyaslama yapmamışlardır.

19/36

6- Dini sorumlulukları çocuklara birden yüklemek yerine yavaş yavaş sistemli bir şekilde öğretmişlerdir.

20/36

7- Çocuklara güzel isimler verip, onları güzellikleriyle ön plana çıkarmışlardır.

21/36

8- Oyunu çocukların dünyası olarak görerek onlarla oyun oynamışlardır.

22/36

9- Çocuklara olan sevgilerini her daim göstermişlerdir.

23/36

10- Çocukların sorduğu sorulara ne çok uzun ne çok kısa cevaplar vermişlerdir.

24/36

11- Öğretmeyi güzel söz ve şakalar yoluyla gerçekleştirmişlerdir.

25/36

12- Eş seçiminin ebeveyn seçimi olduğunu düşünerek temiz bir soydan evlenmişlerdir.

26/36

13- Çocuklarına hiçbir şekilde bağırmamışlardır.

27/36

14- Çocuklarına haram yollardan kazanılan paralarla kıyafet ve yiyecek almamışlardır. Onları israftan uzak tutmuşlardır.

28/36

15- Kendilerini çocuk sahipleri gibi değil Allahın emanetinin şahitleri gibi görmüşlerdir.

Kaynak: Peygamberlerin Çocuk Eğitimi Metotları

29/36

PEYGAMBER EFENDİMİZ (SAV)'İN SÜNNETİNİ ÇOCUKLARA SEVDİREN SPORLAR

Spor yapmanın yalnızca bedensel anlamda yarar sağlamadığı, aynı zamanda bazı spor dalları ile ilgilenmenin Peygamber Efendimiz (SAV)'in sünneti olduğunu biliyor muydunuz? İşte Peygamber Efendimiz (SAV)''in teşvik ettiği spor dalları...

30/36

Peygamber Efendimiz (SAV)'in zamanında yapılmasını teşvik ettiği spor dalları binicilik, okçuluk ve yüzme gibi spor dallarıdır. Günümüzde yetişkinler tarafından hala yapılmaya devam eden bu etkinlikler, çocuklara da küçük yaşlardan itibaren aşılanabilir. 

31/36

Böylelikle çocuklar, küçük yaşlarda 'Peygamber sünnetleri'ne alışacak ve spor yapmayı sevmiş olacak. Peki bu spor dalları çocuklara nasıl alıştırılır? Faydaları neler?

32/36

BİNİCİLİK

Peygamber efendimiz (SAV)'in döneminde kimi zaman yarışlar halinde gerçekleştirilen, kimi zamanda savaşlara hazırlanmak için öğrenmek durumunda kalınan biniciliğe, çocuklarda 6 yaşından itibaren başlanabilir.

33/36

En basitinden çocuğunuzun kendi atını kendisinin seçmesi, ona bir isim koyması bile biniciliğe teşvik eden önemli sebeplerdendir. Liderlik vasfının gelişmesi, denge üzerinde durma, hayvan sevgisi aşılama ve çevresine güvenerek sosyalleşmesini arttırır.

34/36

YÜZME

Fiziksel gelişime katkı sağlamasının yanı sıra öğrenirken eğlenebileceği yüzme eğitimi, bebekken bile öğretilebilir. 

35/36

Suyla oynamayı seven bir çocuğunuz varsa yüzerken oynayabileceğiniz oyunlarla gelişimine katkı sağlayabilirsiniz.

36/36

OKÇULUK

7-8 yaşlarındaki çocukların kolaylıkla öğrenebileceği okçuluk kendisine hedef belirlemeyi,  dikkatini toplama ve kendine güvenme gibi katkılar sağlar.

Kaynak: Yasemin
Güncelleme Tarihi: 11 Temmuz 2019, 10:17
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER